ผู้ป่วยเด็กโรคหัวใจแต่กำเนิด

VSDโรคหัวใจแต่กำเนิดเป็นโรคที่มีความผิดปกติของโครงสร้างในหัวใจหรือหลอดเลือด เกิดเนื่องจากโครงสร้างในหัวใจหรือหลอดเลือดมีการเจริญเติบโตที่ผิดปกติตั้งแต่เป็นตัวอ่อนอยู่ในครรภ์ ความผิดปกติที่เกิดขึ้นอาจทำให้ทารกแสดงอาการตั้งแต่แรกเกิดหรือแสดงอาการและตรวจพบได้ในระยะต่อมาเมื่อเป็นเด็กเล็กหรือจนกระทั่งเป็นเด็กโตได้ สาเหตุที่ทำให้เกิดโรคหัวใจแต่กำเนิด ประมาณ90 % คือไม่ทราบสาเหตุ มีเพียงที่10 % ที่ทราบสาเหตุ ซึ่งสาเหตุที่พบบ่อยได้แก่เกิดร่วมกับโรคทางพันธุกรรม จากการติดเชื้อหัดเยอรมันในหญิงตั้งครรภ์ที่อยู่ในระหว่าง 3 เดือนแรกของการตั้งครรภ์ มารดาได้รับการฉายรังสีขณะตั้งครรภ์ 3 เดือนแรก มารดารับประทานยาบางชนิด สูบบุหรี่หรือดื่มสุราในขณะตั้งครรภ์ อุบัติการของโรคหัวใจแต่กำเนิดในประเทศไทยประมาณ 8: 1000 ชนิดที่พบบ่อยได้แก่ VSD ASD PDA PS และ TOF

Ventricular Septal Defect, VSD

VSDเป็นความผิดปกติที่มีรูรั่วที่ผนังกั้นหัวใจห้องล่างซ้ายและขวา รูรั่วที่เกิดขึ้นจะพบได้หลายตำแหน่งบนผนังกั้นและมีชื่อเรียกแล้วแต่บริเวณที่มีรูรั่ว การไหลเวียนของเลือดจะเกิดการไหลลัดวงจรของเลือดจากหัวใจห้องล่างซ้ายไปห้องล่างขวาเลือดไปที่ปอดจึงมีมากขึ้น ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงคือหัวใจห้องล่างขวาโตและทำงานมากขึ้น อาการทางคลินิกของทารกและเด็กที่มี VSD ขึ้นอยู่กับขนาดของ VSD หากรูรั่วมีขนาดเล็กมักไม่มีอาการใดๆ เพียงแต่ฟังได้ยินเสียง murmur ถ้ารูรั่วมีขนาดใหญ่จะแสดงอาการให้เห็นตั้งแต่ 2 – 6 เดือน โดยมีอาการหอบเหนื่อย สังเกตได้ง่ายเวลาดูดนม มีเหงื่อออกเวลาดูดนม บางรายอาจแสดงอาการแม้แต่ขณะอยู่เฉยๆ น้ำหนักตัวขึ้นช้าทำให้ตัวเล็ก ติดเชื้อที่ระบบทางเดินหายใจบ่อยๆ ความผิดปกตินี้สามารถวินิจฉัยโดยการตรวจคลื่นเสียงสะท้อนหัวใจซึ่งสามารถบอกตำแหน่งและขนาดของVSDอย่างถูกต้อง การรักษาใน VSD ขนาดเล็กที่ไม่มีอาการผิดปกติ ไม่มีการรักษาเฉพาะ แต่ติดตามอาการและดูแลสุขภาพทั่วไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งสุขภาพในช่องปากและฟันดูแลอย่าให้ฟันผุ เพื่อป้องกัน infective endocarditis ป้องกันการติดเชื้อทางเดินหายใจ บางรายรูรั่วอาจปิดได้เองเมื่อโตขึ้น ส่วน VSD ที่มีขนาดใหญ่จะให้การรักษาโดยการให้ยาเพื่อช่วยรักษาอาการเหนื่อยหอบ ควบคู่กับการรักษาอื่นๆ ได้แก่ควบคุมชนิดของอาหารต้องจำกัดอาหารรสเค็มถ้ามีหัวใจวาย ถ้าเด็กไม่มีหัวใจวายไม่ต้องจำกัดชนิดของอาหาร การออกกำลังกาย จำกัดเฉพาะในรายที่มีอาการ แต่ไม่สมควรให้เด็กเป็นนักกีฬา ดูแลสุขภาพในช่องปากและฟัน ในรายที่ไม่ตอบสนองต่อการรักษาด้วยยาและมีอาการรุนแรงขึ้นจะรักษาโดยการผ่าตัดซึ่งมี 2 แบบคือVSD

1. การผ่าตัดเพื่อบรรเทาอาการ ( Palliative surgery ) โดยการผ่าตัดทำPulmonary artery banding เป็นการรัดให้ ขนาดของ Pulmonary artery มีขนาดเล็กลง ลดจำนวนเลือดที่ไปยังปอดน้อยลง

2. การผ่าตัดเพื่อแก้ไขความผิดปกติของหัวใจ ( Corrective surgery ) โดยการผ่าตัดปิดรูรั่ว เป็นการผ่าตัดแบบเปิดหัวใจ (opened heart) และใช้เครื่องปอด – หัวใจเทียม (cardio-pulmonary bypass ) ช่วยระหว่างผ่าตัด

 

About ผศ. ปริศนา สุนทรไชย

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ปริศนา สุนทรไชย กลุ่มกระบวนวิชาการพยาบาลกุมารเวชศาสตร์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Scroll To Top